Klasyfikacja i podział złomu
Branża złomowa ma własny żargon i zasady handlowe. Tu znajdziesz podstawowe pojęcia z placu skupu i zobaczysz, jak połączyć je z formalną ewidencją odpadów.
1. Złom stalowy i żeliwny: wsadowy a niewsadowy
Podstawowy podział złomu w Polsce zależy od tego, czy materiał jest gotowy do wrzucenia do pieca hutniczego. Różnica w cenie wynika z kosztów, które huta (lub większy skup) ponosi, żeby go przygotować.
Złom wsadowy (W)
Złom przygotowany na wymiar (np. maks. 1500x500x500 mm). Trafia bezpośrednio do pieca.
- W1: złom ciężki, gruby (np. grubość powyżej 8 mm). Gwarantuje największy uzysk w hucie.
- W2: złom średni, często rury albo grubsze profile (grubość od 4 do 8 mm).
Złom niewsadowy (N)
Złom, który trzeba pociąć, rozdrobnić w strzępiarce lub sprasować w paczki, zanim trafi do pieca.
- N10 (popularna „blacha”): cienki złom, karoserie, poszycia dachowe. Najtańsza kategoria złomu stalowego.
- N4 / N5: długie elementy i duże gabaryty do pocięcia na nożycach.
Złom stopowy
Stal z dodatkami stopowymi (chrom, nikiel, molibden), które zmieniają jej właściwości.
- INOX Stal nierdzewna (tzw. nierdzewka): złom o podwyższonej zawartości chromu, popularny w gastronomii i przemyśle.
- KWAS Stal kwasoodporna (kwasówka): odporna na agresywne środowiska chemiczne.
2. Metale kolorowe (nieżelazne)
Złom metali kolorowych jest wielokrotnie droższy od stalowego. Od tego, jak dokładnie go sklasyfikujesz, zależy opłacalność skupu. O podziale decyduje głównie stopień zanieczyszczenia i rodzaj stopu.
| Metal | Popularne klasy i żargon | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Miedź (Cu) | Milbera, piecykowa, pobiał, nawojowa | Milbera to najwyższa klasa miedzi: czysty, lśniący drut bez izolacji. Piecykowa to miedź z patyną lub śladami przegrzania (z piecyków gazowych). Pobiał to drut pocynowany. |
| Aluminium (Al) | Plastyka, odlew, profil, puszka | Plastyka to cienkie blachy aluminiowe. Odlew to części silników (twarde aluminium). Profil bywa pomalowany (lakierowany) albo czysty, bez przekładek termicznych. |
| Mosiądz (Cu-Zn) | Żółty, włosy, pobielany | Stop miedzi z cynkiem. Najczęściej spotykany w armaturze wodnej (baterie, krany) i rurkach. |
| Brąz | Magnetyczny, niemagnetyczny, wióry | Stop miedzi z cyną lub innymi metalami. Twardy i ciężki metal, często spotykany w postaci łożysk ślizgowych, kół zębatych i rzeźb. |
3. Skup kabli i elektroniki (WEEE)
Kable miedziane i aluminiowe to osobna kategoria. Skupy nie płacą za wagę całego kabla (izolacja + żyła), tylko za tzw. uzysk.
- Kable budowlane (YDYp) 40-45% Typowy uzysk czystej miedzi.
- Wiązki samochodowe 25-35% Cienkie przewody, tzw. „samochodówka”.
- Silniki elektryczne 8-12% Cena zależy od tego, ile miedzi da się odzyskać.
- Uzysk z kabli miedzianych: standardowe kable budowlane YDYp dają zwykle około 40-45% czystej miedzi. Cienkie wiązki samochodowe (tzw. „samochodówka”) mogą mieć uzysk rzędu 25-35%.
- Elektronika: płyty główne komputerów, procesory i całe silniki elektryczne skupy przyjmują na sztuki albo na wagę. Cena silnika elektrycznego zależy od tego, ile miedzi da się z niego odzyskać (zwykle ok. 8-12%).
4. Jak powiązać żargon z kodami BDO?
Ustawa o odpadach nie zna pojęć „miedź Milbera” ani „złom W1”. System BDO opiera się na Europejskim Katalogu Odpadów, dlatego każdy materiał przyjmowany na placu trzeba przypisać do oficjalnego 6-cyfrowego kodu. Kod zależy też od źródła powstania odpadu: ten sam metal z budowy, z demontażu pojazdu albo z gospodarstwa domowego ma inny kod.
| Pojęcie na skupie | Kod BDO | Oficjalna nazwa BDO |
|---|---|---|
| Złom gruby, blacha (W1, W2, N10) | 17 04 05 | Żelazo i stal |
| Milbera, piecykowa, mosiądz | 17 04 01 | Miedź, brąz, mosiądz |
| Aluminium profil | 17 04 02 | Aluminium |
| Silniki elektryczne, płyty główne | 16 02 14 | Zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13 |
| Akumulatory kwasowo-ołowiowe | 16 06 01* | Baterie i akumulatory ołowiowe (odpad niebezpieczny) |
Częste pytania
Złom wsadowy (np. W1, W2) to złom stalowy gotowy do wrzucenia prosto do pieca hutniczego (ma odpowiednie wymiary i grubość). Złom niewsadowy (np. N10, czyli blacha) trzeba najpierw obrobić mechanicznie (pociąć, sprasować w paczki), zanim trafi do huty.
Miedź Milbera to potoczna nazwa najwyższej klasy złomu miedzianego (klasa 1). To czysta miedź bez pobiału, lakieru, spoiw i innych zanieczyszczeń. Najczęściej pochodzi z grubych kabli (żyła grubsza niż 1 mm) obranych z izolacji.
W systemie BDO złom klasyfikuje się według źródła jego powstania, np. kodami z grupy 17 (odpady z budowy i remontów, np. 17 04 05 - żelazo i stal, 17 04 01 - miedź, brąz, mosiądz) albo z grupy 16 (np. zużyte urządzenia). Nie ma osobnego kodu BDO dla „złomu wsadowego”, bo to pojęcie handlowe, a nie prawne.
Odpadomat dla skupów złomu
Jeśli prowadzisz skup, zautomatyzuj wystawianie Formularzy Przyjęcia Odpadów Metali (FPOM), powiąż paragony z ewidencją w BDO i pilnuj limitów gotówkowych (ustawa AML).
Automatyczna rejestracja w BDO, integracja FPOM z wagą.
Umów spotkanie